Połączenie dialektycznie uzasadnionej, elastycznej polityki siły z jednej strony, a doktrynerskiego utopizmu z drugiej, wyjaśnia zarówno dwuznaczność, jak i cyniczną praktykę bolszewizmu w działaniu. Starzy członkowie partii nagle mogą zostać postawieni w roli zdrajców, jeśli nie podporządkują się zwycięskiemu kierownictwu lub jeśli ich potępienie wydaje się przydatne dla utrzymania i rozszerzenia władzy.
