Noam Chomsky: 45 cytatów i aforyzmów

O zmianach społecznych w USA dokonanych od lat 60-tych XX wieku do 2018 roku. Źródło: wywiad dla magazynu "Polityka" z 2018 roku, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/klasykipolityki/1755720,1,na-lewo-od-sciany.read

To, co nazywa się "kapitalizmem", jest w gruncie rzeczy systemem korporacyjnego merkantylizmu, w którym ogromne i samowolne tyranie prywatne sprawują kontrolę nad gospodarką, systemem politycznym i życiem społecznym oraz kulturalnym - ściśle współpracując z potężnymi państwami, które wpływają na gospodarkę krajową i społeczność międzynarodową. Dzieje się tak, wbrew wielu fantazjom, zwłaszcza w USA. Bogaci i uprzywilejowani nie są dziś bardziej skłonni poddać się dyscyplinie wolnego rynku niż byli w przeszłości, choć sądzą, że tak powinna postępować reszta społeczeństwa.

strona cytatu

o kapitalizmie oskarżycielskie

Źródło: wywiad "Red and Black Revolution" z maja '95, http://www.zb.eco.pl/zb/121/wywiad.htm

powiązane hasła: bogactwo

"Wczesny Marks" czerpał obficie z czasów, w których żył i można w nim znaleźć wiele podobieństw do sposobu myślenia charakteryzującego klasyczny liberalizm, pewne aspekty oświecenia oraz francuskiego i niemieckiego romantyzmu. Znów zaznaczam, że nie znam się wystarczająco na Marksie, aby formułować autorytatywne sądy. Moje wrażenie, na ile jest ono coś warte, jest takie, że "wczesny Marks" był w znacznym stopniu postacią późnego Oświecenia, natomiast "późny Marks" był wysoce autorytarnym aktywistą i krytycznym badaczem kapitalizmu, który nie miał zbyt wiele do powiedzenia o socjalistycznych alternatywach.

strona cytatu

Źródło: wywiad "Red and Black Revolution" z maja '95, http://www.zb.eco.pl/zb/121/wywiad.htm

To jest cytat o Karlu Heinrichu Marksie (Karolu Marksie), zobacz cytaty o Karlu Heinrichu Marksie (Karolu Marksie)

Lenin był - moim zdaniem - jednym z największych wrogów socjalizmu (...)

strona cytatu

oskarżycielskie

Źródło: wywiad "Red and Black Revolution" z maja '95, http://www.zb.eco.pl/zb/121/wywiad.htm

To jest cytat o Włodzimierzu Leninie, zobacz cytaty o Włodzimierzu Leninie

Ogólna kultura intelektualna, jak wiesz, wiąże "anarchizm" z chaosem, przemocą, bombami, niszczeniem itd. Ludzie są więc często zaskoczeni, kiedy wypowiadam się pozytywnie o anarchizmie i utożsamiam się z jego wiodącymi nurtami. Mam jednak wrażenie, że kiedy wyjaśni się nieporozumienia, podstawowe założenia wydają się ludziom racjonalne. Oczywiście, gdy dochodzi do konkretnych spraw, powiedzmy, charakteru rodziny czy tego, jak powinna działać gospodarka w społeczeństwie bardziej wolnym i sprawiedliwym - pojawiają się pytania i kontrowersje. Ale tak powinno być. Fizyka nie może tak naprawdę wyjaśnić, jak woda wypływa z kranu w zlewie. Kiedy zaś zwracamy się ku znacznie bardziej skomplikowanym zagadnieniom o dużym znaczeniu, to nasza wiedza jest nikła i dużo jest miejsca na różnice opinii, eksperymentowanie, intelektualne oraz empiryczne badanie możliwości - tak, abyśmy dowiedzieli się więcej.

strona cytatu

anarchistyczne

Źródło: wywiad "Red and Black Revolution" z maja '95, http://www.zb.eco.pl/zb/121/wywiad.htm

Zostałem anarchistą już jako nastolatek, kiedy tylko zacząłem poważniej myśleć o świecie. Od tamtego czasu nie znalazłem poważniejszych powodów, dla których miałbym zmienić moje wczesne poglądy. Myślę, że sensownym jest wyszukiwanie i identyfikowanie struktur władzy, hierarchii oraz dominacji w każdym aspekcie życia i ich kwestionowanie. Jeśli nie ma dla nich jakiegoś uzasadnienia, to są one nieuprawnione i powinny być wyeliminowane, aby poszerzyć zakres ludzkiej wolności. Dotyczy to również władzy politycznej, własności i zarządzania, stosunków między mężczyznami i kobietami, naszego wpływu na los przyszłych pokoleń (co moim zdaniem jest zasadniczym imperatywem moralnym ruchu ekologicznego) i wielu innych rzeczy.

strona cytatu

o sobie anarchistyczne

Źródło: wywiad "Red and Black Revolution" z maja '95, http://www.zb.eco.pl/zb/121/wywiad.htm

Nie trzeba być geniuszem, żeby zauważyć, że los Ukraińców nikogo nie obchodzi.

strona cytatu

o Ukrainie

Źródło: https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,28746048,noam-chomsky-nie-trzeba-byc-geniuszem-zeby-zauwazyc-ze-los.html

Totalitaryzm jest wrogiem ludzkości. A XX w. stworzył trzy formy totalitaryzmu. Faszyzm, bolszewizm i korporacje. Jedna z nich wciąż istnieje. Czy to jest konieczne?

strona cytatu

totalitaryzm

Źródło: Jacek Żakowski, Na lewo od ściany, polityka.pl, 6 lipca 2004 r.

System sowiecki był oczywiście potworny. Ale gospodarczo był dość efektywny. Od I wojny światowej do lat 60. Zachód był przerażony tempem wzrostu sowieckiej gospodarki. Niech pan porówna rozwój Rosji sowieckiej z rozwojem porównywalnie biednych krajów, które pozostały w obrębie świata zachodniego – na przykład z Brazylią.

strona cytatu

Źródło: Jacek Żakowski, Na lewo od ściany, polityka.pl, 6 lipca 2004 r.

W 1947 r., kiedy uchwalony został National Defense Act, dawny Departament Wojny - amerykański departament zajmujący się wojną, który aż do owego czasu był nazywany uczciwie - zmienił swą nazwę na Departament Obrony.
Byłem wtedy studentem i nie uważałem się za szczególnie mądrego, ale wiedziałem - i każdy wiedział - że niezależnie od tego, w jakim stopniu amerykańskie wojsko zajmowało się obroną w przeszłości (a częściowo się zajmowało), teraz to się skończyło. Ponieważ zmieniono nazwę na Departament Obrony, co oznaczało, iż stanie się on instytucją agresji i niczego innego poza nią.

strona cytatu

Podbój świata przez Zachód trwa już nieprzerwanie od XV wieku. Dzisiaj, globalizacja jest tylko inną formą tego podboju.

strona cytatu

Źródło: Jacek Żakowski, Na lewo od ściany, polityka.pl, 6 lipca 2004 r.

powiązane hasła: globalizacja

Opanowawszy język, możemy zrozumieć nieskończoną liczbę wyrażeń, które są nowością wobec dotychczasowego doświadczenia, nie są wcale fizycznie podobne do wyrażeń składających się na nasze doświadczenia językowe ani też z nimi zbieżne. Możemy również z większą lub mniejszą łatwością tworzyć takie wyrażenia stosownie do okoliczności, pomimo ich oryginalności i niezależnie od układu bodźców (…). W takim ujęciu potoczne używanie języka jest działalnością twórczą.

strona cytatu

Źródło: Language and Mind, Nowy Jork 1972 r., s. 100, cyt. za: J. Aitichson, Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki (ang. The Articulate Mammal), Warszawa 1971 r., s. 32, 33, tłum. Maria Czarnecka.

W kwestii wolności słowa możliwe są w zasadzie dwa stanowiska: albo stanowczo broni się prawa do głoszenia nawet najbardziej odrażających poglądów, albo całkowicie odrzuca się wolność słowa na rzecz standardów stalinowsko-faszystowskich.

strona cytatu

o wolności

Nigdy za mojego życia Amerykanie nie byli tak zaangażowani w politykę jak teraz. Mam po parę publicznych wystąpień w tygodniu, za każdym razem przychodzą setki albo tysiące ludzi, ale całe dni zajmuje mi odrzucanie – z największą wdzięcznością – zaproszeń od setek środowisk działających w całej Ameryce.

strona cytatu

o sobie

Źródło: Jacek Żakowski, Na lewo od ściany, polityka.pl, 6 lipca 2004 r.

Nie można żywić nadziei, że potrafimy stwierdzać, czy określony opis danych jest poprawny w jakimkolwiek absolutnym sensie, lecz tylko że jest bardziej poprawny niż pewien alternatywny opis tych samych zjawisk.

strona cytatu

Źródło: John Lyons, Chomsky, Warszawa 1974 r., s. 46.